Wspólne stanowisko ekspertów zajmujących się problematyką uzależnień, w sprawie aktualnej polityki nikotynowej w naszym kraju i dotyczących jej zmian prawa.
Stanowisko zostało przedstawione Ministerstwu Zdrowia i Komisjom Sejmowym 14. kwietnia 2025 r.
Zobacz treść (PDF):
Stanowisko ekspertów i organizacji pozarządowych w sprawie aktualnej polityki nikotynowej
Przeciwdziałanie uzależnieniom od nikotyny, to obszar zaniedbany, wymagający pilnych zmian systemowych. To dłuższy proces, a już teraz potrzebna jest reakcja na otaczający nasz wszędzie nachalny marketing nowych produktów z nikotyną, który obrał sobie za cel dzieci. Wiele badań wykazuje, że młodzież inicjuje i uzależnia się od nikotyny poprzez formy bezdymowe, by potem sięgać po tradycyjne papierosy.
Jednak pojawiający się ostatnio w obiegu przekaz o równej szkodliwości palenia tytoniu i form bezdymowych jest nieprawdziwy. W naszym stanowisku powtarzamy za lekarzami, że „palenie tytoniu, jako najpowszechniejsza forma używania nikotyny, jest jedną z głównych przyczyn zgonów wśród polskich mężczyzn i kobiet – szacuje się, że 2/3 wszystkich zgonów nowotworowych jest spowodowanych dymem papierosowym.
By ratować społeczeństwo przed chorobami odtytoniowymi ważne jest, aby bezpieczniejsze produkty wypierały palony tytoń. Opodatkowanie jednych i drugich artykułów z nikotyną powinno działać na rzecz odchodzenia od form tradycyjnych, zarazem być adekwatne dla stopnia szkodliwości wszystkich grup produktów. Oceną ich szkodliwości powinny zajmować się wyspecjalizowane i wiarygodne podmioty.
Proponując, by politykę prozdrowotną wobec dzieci i dorosłych zróżnicować, eksperci postulują też, by zacząć od zmian systemowych. Od opracowania krajowej strategii przeciwdziałania nikotynizmowi i powołania agencji kreującej politykę w tym zakresie.
Redukcja szkód pomaga i należy ją wzmacniać, a nie osłabiać. Jeżeli gdzieś nie zadziałała, to może znaczyć, że została źle użyta, lub źle zrozumiano jej sens.
Lista sygnatariuszy:
- Jacek Charmast, prezes Stowarzyszenie Jump 93, inicjator akcji https://jump93.pl/
- Magdalena Bartnik, prezeska Fundacji Prekursor, http://prekursor.org/
- Iwona Bohdanowicz, prezeska Fundacji Salida we Wrocławiu, http://fundacjasalida.pl/
- Tomasz Malkuszewski, przewodniczący Społecznego Komitetu ds. AIDS, https://skaids.org/
- Agnieszka Sieniawska, przewodnicząca Polskiej Sieci Polityki Narkotykowej, https://politykanarkotykowa.pl/
- Grzegorz Wodowski, kierownik Poradni Leczenia Uzależnień Monar w Krakowie, www.monar.krakow.pl
- Katarzyna Puławska-Popielarz, wiceprezeska Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności, kierowniczka Młodzieżowego Ośrodka Rehabilitacji w Kazuniu-Bielanach, https://wtd-mor.waw.pl/
- Ewa Woydyłło-Osiatyńska, dr psychologii, https://pl.wikipedia.org/wiki/Ewa_Woydy%C5%82%C5%82o-Osiaty%C5%84ska
- Marek Balicki, lekarz, b. dwukrotny Minister Zdrowia, https://www.facebook.com/p/Marek-Balicki-strona-oficjalna-100063848734617/
- Żaneta Marmon-Leśniak, kierowniczka Poradni Leczenia Uzależnień Monar w Jeleniej Górze, https://monar.biz.pl/
- Tomasz Harasimowicz, kierownik Poradni Leczenia Uzależnień Monar w Warszawie, https://www.monar.org/placowka/stowarzyszenie-monar-poradnia-profilaktyki-leczenia-i-terapii-uzaleznien-w-warszawie/
- Piotr Jabłoński dr. n. med. b. dyrektor Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom
- Beata Zajkowska, kierowniczka Poradni Leczenia Uzależnień Monar w Gdańsku, https://www.monar.org/placowka/stowarzyszenie-monar-poradnia-profilaktyki-leczenia-i-terapii-uzaleznien-w-gdansku/
- Janusz Strzelecki, z-ca dyrektora Ośrodka Rehabilitacyjno-Readaptacyjnego w Otwocku-Anielinie https://www.orr.gov.pl/strona-glowna
- Dorota Rogowska Szadkowska, lekarka, dr. n. med. https://www.facebook.com/dorota.rogowskaszadkowska/?locale=pl_PL
- Krzysztof Łanda, lekarz, b. podsekretarz stanu w MZ, https://krislanda.eu/media/thr-tobacco-harm-reduction-systematic-review-przeglad-systematyczny/
- Robert Rutkowski, psychoterapeuta, https://www.robertrutkowski.pl/
- Jacek Gąsiorowski, lekarz, dr. n. med. z-ca dyrektora Wrocławskiego Centrum Zdrowia, https://www.spzoz.wroc.pl/przychodnie/osrodek-profilaktyczno-leczniczy-chorob-zakaznych-i-terapii-uzaleznien
- Magdalena Ankiersztajn-Bartczak, dr. nauk społ, prezeska Fundacji Edukacji Społecznej, https://www.fes.edu.pl/
- Mateusz Liwski, prezes Fundacji Res Humanae https://www.facebook.com/FundacjaResHumanae/
- Robert Podniesiński, kierownik Poradni Leczenia Uzależnień Powrót z U w Siedlcach, https://www.powrotzu.com/poradnia/
- Maja Ruszpel, prezeska Fundacji Inspiratornia, https://www.fundacja-inspiratornia.pl/
- Katarzyna Leńdzion, kierowniczka Centrum Leczenia Uzależnień Mały Rycerz, w Warszawie https://www.detoks.pl/
- Prof. Edward Gorzelańczyk, psychiatra, biolog, prezes Stowarzyszenia Substytucyjnego Leczenia Uzależnień MAR https://instytutanaliz.pl/zespol/edward-jacek-gorzelanczyk/
- Prof. Marcin Ziółkowski, psychiatra, https://stadmedica.pl/kadra/dr-hab-n-med-marcin-ziolkowski-prof-umk/
- Prof. Napoleon Waszkiewicz, psychiatra https://wydawnictwo-silvarerum.eu/product-author/waszkiewicz-napoleon/