Biblioteka - Stowarzyszenie Jump93

Archiwalne

Z kraju

NIEPRAWIDŁOWOŚCI I DEFICYTY POLSKIEGO SYSTEMU POMOCY OSOBOM UŻYWAJĄCYM NARKOTYKÓW

Jacek Charmast

Przedmiotem tego opracowania jest zaprezentowanie najistotniejszych danych Raportu zawartych w jego drugiej części. Znajdziemy tam obszerny opis polskiego modelu pomocy, identyfikację wielu nieprawidłowości w jego działaniu, ale też wskazanie na dobre praktyki oraz na sposoby rozwiązania najważniejszych problemów. Raport stwierdza, że polski model pomocy daleko odbiega od optymalnego, mimo stosunkowo dobrze rozwiniętej infrastruktury i coraz lepiej wyszkolonych kadr terapeutycznych. Nie jest jednak podstawowym problemem systemu, jak się powszechnie uważa, niedostatek finansowania. Problemem takim jest niewłaściwa dystrybucja nakładów na pomoc i leczenie, skorelowana ze zjawiskiem wielopłaszczyznowej monopolizacji świadczeń.

Jacek Charmast, koordynator Biura Rzecznika Praw Osób Uzależnionych, Prezes Stowarzyszenia JUMP 93

MOŻLIWOŚĆ UŻYWANIA PRZETWORÓW KONOPI W CELACH MEDYCZNYCH A LECZENIE SUBSTYTUCYJNE?

Marta Gaszyńska

Pierwsze wzmianki o medycznym zastosowaniu marihuany pochodzą z 2037 r. p.n.e, ze starożytnych Chin. Ówczesny cesarz i prekursor ziołolecznictwa napisał książkę o medycznym zastosowaniu konopi w leczeniu wielu schorzeń i chorób. Według tych tekstów, marihuana (konopie) była używana na zaparcia, reumatyzm, artretyzm i roztargnienie. Również w Egipcie można znaleźć o niej teksty. Starożytni Egipcjanie wierzyli w medyczne zastosowanie marihuany w onkologii. Przenieśmy się jednak w nieco mniej odległe czasy, na rodzime tereny. Jeden z bohaterów trylogii Sienkiewicza, Onufry Zagłoba, którego postać ucieleśniała ówczesny wizerunek szlachcica, również mówił o dobroczynnym działaniu konopi i oleju w nim zawartego.

Marta Gaszyńska, wiceprezeska Stowarzyszenia JUMP93, lider środowiskowy, koordynator biura Stowarzyszenia JUMP93

POMOC UZALEŻNIONYM W POLSCE

Jacek Charmast

Dlaczego każda rozmowa o narkomanii i narkotykach bywa tak trudna? Dlaczego debata na te tematy zamienia się najczęściej w plebiscyt, kto za narkotykami, a kto przeciw? Zasadniczo ścierają się w nich dwie perspektywy, pierwsza to narracja policyjno-rodzicielska, przyjmowana z rożnymi zastrzeżeniami przez ogół społeczeństwa.

Jacek Charmast, koordynator Biura Rzecznika Praw Osób Uzależnionych, Prezes Stowarzyszenia JUMP 93

BUPRENORFINA I ZASTOSOWANIE JEJ W LECZENIU PACJENTÓW PORADNI MONAR W KRAKOWIE

Grzegorz Wodowski

Artykuł opisuje prowadzenie farmakoterapii buprenorfiną, jak również opowiada o doświadczeniach Poradni Profilaktyki i Terapii Uzależnień MONAR w Krakowie w leczeniu niskimi dawkami buprenorfiny pacjentów uzależnionych od opioidów.

Grzegorz Wodowski, socjolog i specjalista terapii uzależnień. Kieruje Poradnią MONAR w Krakowie, prowadzi zarówno programy redukcji szkód, jak i działania związane z leczeniem uzależnień. Redaktor pisma o tematyce narkotykowej MNB.

„SZCZYPTA NASZEJ NADZIEI”

Jan Chrostek-Maj, Grzegorz Wodowski

Książka jest adresowana do pracowników i wolontariuszy ochrony zdrowia, zatrudnionych we wszystkich tego typu instytucjach bądź organizacjach i ma na celu zaprezentowanie podstawowej wiedzy na temat rezultatów leczenia substytucyjnego. Przykładem, który prezentujemy, jest głównie ośrodek krakowski – program metadonowy, jaki powstał w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. L. Rydygiera.

Mamy także nadzieję, że tą publikacją namówimy osoby pracujące w programach substytucyjnych do tego, aby promowały ten rodzaj leczenia wśród swych koleżanek i kolegów z innych obszarów służby zdrowia, dzieląc się z nimi swoimi małymi i dużymi sukcesami. To niezmiernie ważne, że będąc tak blisko naszych pacjentów, widząc i przeżywając wraz z nimi ich problemy – możemy stać „ambasadorami” leczenia substytucyjnego, możemy działać na rzecz zmniejszenia zakresu społecznego odrzucenia, jakie bezwzględnie towarzyszy naszym pacjentom. Ale żeby to robić skutecznie, powinniśmy się nauczyć dostrzegać pozytywne zmiany dziejące się w życiu osób leczonych metadonem. Być może wybór zaproponowanych przez nas tekstów będzie w tym choć trochę pomocny.

ZINTEGROWANE CENTRUM REDUKCJI SZKÓD

Dawid Chojecki

W roku 2011 Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii wyszło z inicjatywą i opracowało projekt Centrum Zintegrowanej Pomocy lub Zintegrowanego Centrum Redukcji Szkód i Ryzyka. Projekt został przedstawiony na corocznym spotkaniu realizatorów programów redukcji szkód i redukcji ryzyka (stacjonarne i uliczne programy wymiany igieł i strzykawek oraz „party working”) organizowanym przez Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii w dniach 19-20 grudnia 2011 roku i został pozytywnie oceniony przez praktyków działających w powyższych obszarach.

   Dawid Chojecki jest starszym specjalistą ds. rehabilitacji w Krajowym Biurze ds. Przeciwdziałania Narkomanii, gdzie zajmuje się m.in. współpracą z organizacjami pozarządowymi, standardami i ewaluacją lecznictwa, redukcji szkód i postrehabilitacji. Koordynuje działaniami polskiego Systemu Wczesnego Ostrzegania o Nowych Substancjach Psychoaktywnych.

OGÓLNE ZASADY LECZENIA UZALEŻNIONYCH OD OPIATÓW

Jan Chrostek-Maj

Leczenie substytucyjne metadonem zostało uznane w Polsce jako równorzędna metoda lecznicza uzależnienia od opiatów/opioidów na równi z innymi, jednakowoż musi ono być zorganizowane na specjalnych warunkach. Substytucję trzeba zastosować zawsze po stwierdzeniu głębokiego, długotrwałego uzależnienia od dożylnego podawania opiatów/opioidów i po uzyskaniu zgody pacjenta.

Jan Chrostek-Maj, dr. medycyny, lekarz specjalista medycyny pracy i psychiatrą. Publicysta w zakresie chemicznych uzależnień i substytucji. Członek Komisji KBPN d/s programów substytucyjnych w Polsce. Konsultant psychiatrii Oddziału Toksykologii i Detoksykacji Specjalistycznego Szpitala im. Ludwika Rydygiera w Krakowie. Były kierownik programu metadonowego i b. adiunkt Kliniki Toksykologii UJ w Krakowie.

RAPORT HELSIŃSKIEJ FUNDACJI PRAW CZŁOWIEKA

Sprawozdanie z konferencji prasowej w siedzibie Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, gdzie 9. września został zaprezentowany raport pt. „Monitoring przestrzegania praw pacjentów i dostępu do stacjonarnego leczenia uzależnień od narkotyków”. Konferencję poprzedziła ekspercka dyskusja, wokoło wniosków z przeprowadzonych badań. Wydany w formie książkowej raport, jest obecnie dystrybuowany w środowisku specjalistów, głównie lekarzy i terapeutów, na konferencjach i spotkaniach dotyczących problematyki narkotykowej.

Optymalny model pomocy dla osób uzależnionych od substancji psychoaktywnych innych niż alkohol – na podstawie polskich doświadczeń

Małgorzata Maresz

W rozdziale prześledzona jest w krótkim zarysie polska droga wiodąca do obecnie funkcjonującego modelu przeciwdziałania narkomanii w zakresie leczenia i rehabilitacji osób uzależnionych, bądź nadużywających środków odurzających innych niż alkohol. Następnie przedstawione są mocne strony i mankamenty tego modelu oraz podejmowane starania w kierunku pożądanego rozwoju pomocy osobom z problemem narkotykowym wraz z przeszkodami na jakie starania te napotykają.

GRUŻLICA, HIV, UZALEŻNIENIE OD NARKOTYKÓW

Fragment publikacji dra Marka Beniowskiego, rozdział I.: Leczenie gruźlicy u uzależnionych i HIV, historycznie i dzisiaj
Chorobę powodują prątki gruźlicy, które należą do Gram (+) tlenowców. Mają kształt cienkich pałeczek, prostych lub lekko zgięte. Są kwasooporne, zasadooporne, alkoholooporne. Należą do rodzaju Mycobacterium; znaczenie mają cztery typy prątków: Mycobacterium bovis, Mycobacterium avium Mycobacterium microti i Mycobacterium tuberculosis. Są to gatunki bezwzględnie chorobotwórcze, nazywane prątkami typowymi. Oprócz nich występują tak zwane prątki atypowe, które mogą być warunkowo chorobotwórcze.

W SPRAWIE AMBULATORYJNEGO LECZENIA UZALEŻNIEŃ KILKA SŁÓW Z PUNKTU WIDZENIA PSYCHOTERAPEUTY

Mirosława Straburzyńska

Jeśli jesteśmy zgodni wszyscy, że uzależnienie od środków psychoaktywnych jest chorobą i jako taka wymaga specjalistycznego leczenia, to automatycznie musimy zgodzić się na to, że powinny tu obowiązywać te same standardy w udzielaniu świadczeń zdrowotnych jak w przypadku każdego innego postępowania leczniczego wobec osoby chorej. Założenie to mieści się w opisie udzielania specjalistycznych świadczeń zdrowotnych rekomendowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

I tak w Vademecum 2011 świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w rozdziale : Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień czytamy:
„Świadczenia opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień skierowane są do osób z zaburzeniami psychicznymi oraz do osób uzależnionych i ich rodzin. W zależności od potrzeb i stanu pacjenta leczenie prowadzone jest ambulatoryjnie, w oddziałach dziennych lub szpitalnych”.

PORADNIA CZY OŚRODEK?

Robert Rutkowski

1. Długoterminowe leczenie 12-24 miesięcy. Dlaczego tyle?
Uzależnienie od opiatów, a w szczególności od heroiny cechuje się bardzo silnym uzależnieniem fizycznym, psychicznym oraz środowiskowym. Problem uzależnienia fizycznego, czyli tzw. zespołu abstynencyjnego rozwiązuje się w formie cyklu detoksykacyjnego i trwać może maksymalnie do dwóch tygodni. Leczenie uzależnienia psychicznego zajmuje już dużo więcej czasu, bo nawet do 24 m-cy i najskuteczniejszym środkiem zaradczym jest terapia. Uzależnienie środowiskowe to kwestia rozwiązywana w tzw. readaptacji, która powinna się odbywać w miejscu funkcjonowania pacjenta. Każdy człowiek produkuje w swoim mózgu tzw. hormony szczęścia, czyli endorfiny. Są to neuroprzekaźniki, których obecność w krwioobiegu dostarcza nam wiele przyjemności, a nawet rozkoszy. Konstrukcja chemiczna endorfin jest bardzo podobna do składu heroiny.

PRZEMOC W TERAPII

Małgorzata Maresz

Rozdział ten poświęcony jest nadużyciom na jakie narażone bywają w Polsce osoby uzależnione od nielegalnych środków psychoaktywnych w momencie kiedy szukają pomocy terapeutycznej. Refleksje poniższe oparte są na obserwacji dokonanej w latach 2006 – 2009 podczas opracowywania standardów opieki zdrowotnej będących podstawą systemu akredytacji placówek leczenia uzależnień oraz na Raporcie Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka nt. przestrzegania praw człowieka w ośrodkach leczenia stacjonarnego dla narkomanów z 2010 r.

Ze świata

DEKLARACJA WIEDEŃSKA – w języku polskim

Kryminalizacja użytkowników nielegalnych substancji narkotykowych wpływa na poszerzanie się epidemii HIV i powoduje przytłaczające negatywne konsekwencje zdrowotne i socjalne. Dlatego potrzebna jest gruntowna zmiana polityki.

W odpowiedzi na zdrowotne i socjalne szkody powodowane przez nielegalne substancje narkotykowe pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych opracowano plan międzynarodowej prohibicji narkotykowej zakrojonej na szeroką skalę.1 Wyniki wieloletnich badań przyniosły wszechstronną ocenę efektów globalnej „Walki z Narkotykami” i, w obecności tysięcy uczestników zbierających się w Wiedniu na XVIII Międzynarodowej Konferencji nt. AIDS, międzynarodowa społeczność naukowa nawołuje do uznania limitów i szkód prohibicji narkotykowej oraz do reformy polityki narkotykowej w celu usunięcia przeszkód do efektywnego przeciwdziałania i leczenia wirusa HIV oraz opieki nad zakażonymi. Oryginalna strona The Vienna Declaration

Deklaracja_Wiedenska_pl.pdf

ŚWIATOWY ALTERNATYWNY RAPORT WOJNY Z NARKOTYKAMI – wersja en

The_Alternative_World_Drug_Report.pdf

W POSZUKIWANIU RÓWNOWAGI – CZESKA POLITYKA WOBEC SUBSTANCJI NIELEGALNYCH

Aksamitna rewolucja 1989 roku, kończąca czterdziestojednoletnią dominację radziecką w Czechosłowacji, poruszyła wyobraźnię całego świata i do dzisiaj pozostaje inspiracją dla społeczeństw dążących do wyzwolenia spod autorytarnej władzy za pomocą środków pokojowych. We wczesnych latach transformacji władze czeskie, inaczej niż władze pozostałych krajów byłego bloku wschodniego, zaczęły rezygnować z represji wobec użytkowników nielegalnych środków odurzających na rzecz bardziej wyważonej polityki uwzględniającej swobody obywatelskie.

Wraz ze schyłkiem rządów komunistycznych rynek narkotykowy i spożycie nowych narkotyków osiągnęły w Czechach niespotykaną dotąd skalę i widoczność społeczną. Niektórzy specjaliści, posiadający doświadczenie w walce z uzależnieniami, szybko dostrzegli, że nowa sytuacja społeczna będzie wymagała rozrostu zaplecza pomocowego dla uzależnionych, a tym samym współpracy pomiędzy społeczeństwem obywatelskim a rządem. Zdołali przekonać władze, że polityka narkoty-kowa powinna być polem działania dla wielu sektorów, nie tylko organów ścigania. Rozwijające się po 1989 roku organizacje pozarządowe zaczęły działać na rzecz szerokiej dostępności usług medycznych i socjalnych dla osób używających substancji psychoaktywnych.

W_POSZUKIWANIU_ROWNOWAGI_CZESKA_POLITYKA_WOBEC_SUBSTANCJI_NIELEGALNYCH.pdf

„WOJNA Z NARKOTYKAMI” – RAPORT ŚWIATOWEJ KOMISJI DS. POLITYKI NARKOTYKOWEJ

Globalna wojna z narkotykami poniosła klęskę pociągając za sobą fatalne skutki dla jednostek i społeczeństw na całym świecie. Pięćdziesiąt lat po podpisaniu Jednolitej Konwencji o Środkach Odurzających ONZ i czterdzieści lat po tym, jak prezydent Nixon rozpoczął wojnę amerykańskiego rządu z narkotykami, konieczne są zasadnicze reformy w polityce kontroli nad substancjami psychoaktywnymi zarówno w poszczególnych krajach, jak i na świecie.

Potężne wydatki przeznaczane na kryminalizację i środki represji skierowane przeciw producentom, handlarzom i konsumentom nielegalnych substancji psychoaktywnych nie spełniły swej roli – dostawy i konsumpcja nie zmniejszyły się. Sukcesy w eliminowaniu jednego źródła dostaw narkotyków są pozorne, bo w miejscu tego zlikwidowanego natychmiast powstają następne. Środki represji stosowane wobec konsumentów nielegalnych substancji psychoaktywnych blokują wysiłki państw, zmierzające do zmniejszenia liczby zakazeń HIV i zachorowań na AIDS, zmniejszenia liczby zgonów z powodu przedawkowania narkotyków i innych negatywnych konsekwencji ich używania. Rządowe wydatki na nieskuteczne strategie, mające na celu zmniejszenie dostępności i penalizację, można by przeznaczyć na oparte na naukowych dowodach strategie ograniczania popytu i redukcję szkód.

WOJNA_Z_NARKOTYKAMI_RAPORT_SWIATOWEJ_KOMISJI_DS_POLITYKI_NARKOTYKOWEJ.pdf

ZE SZCZYTÓW GÓR – CZEGO MOŻEMY SIĘ NAUCZYĆ ZE ZMIANY SZWAJCARSKIEJ POLITYKI NARKOTYKOWEJ?

Szwajcaria, znana w świecie ze swojego konserwatyzmu, doświadczyła w latach osiemdziesiątych potężnego wstrząsu, stając się miejscem spotkań szerokich rzesz wyznawców kontrkultury i użytkowników narkotyków, co doprowadziło do wytworzenia się w największych miastach kraju zjawiska otwartych narkotykowych scen. Wkrótce wskaźniki epidemii HIV poszybowały w górę. W odbiorze społecznym, skądinąd słusznie, było to interpretowane jako powiązane ze wzrostem iniekcyjnego spożycia narkotyków. By doszło do odrzucenia przez Szwajcarię represyjnego porządku prawnego i ponownego przeanalizowania zasad polityki narkotykowej i działań policji, wiele musiało się wydarzyć i wiele osób musiało wziąć w tym udział.

Przede wszystkim jednak wygrał sposób myślenia specjalistów od zdrowia publicznego, którzy argumentując, że szkody iniekcyjnego używania narkotyków można skuteczniej ograniczać za sprawą szeroko zakrojonych programów prozdrowotnych niż przez system represji, stworzyli podwaliny nowej polityki narkotykowej Szwajcarii.

ZE_SZCZYTOW_GOR_SZWAJCARSKA_POLITYKA_NARKOTYKOWA.pdf

POLITYKA NARKOTYKOWA W PORTUGALII – Korzyści wynikające z dekryminalizacji używania narkotyków

Portugalia przeprowadziła dziesięć lat temu eksperyment, na jaki nie odważyło się wcześniej żadne inne państwo na świecie: zdekryminalizowała posiadanie i używanie narkotyków, w tym tak zwanych „twardych”, jak kokaina i heroina.

Portugalska polityka narkotykowa i towarzyszące jej zmiany w prawie to punkty zwrotne nie tylko w historii tego kraju, ale również przełom na skalę światową. Zamiast prób zmniejszenia spożycia substancji psychoaktywnych poprzez kary dla ich użytkowników, przyjęto nowe zasady, według których używanie narkotyków – choć te pozostają nielegalne – nie jest już traktowane jako przestępstwo o charakterze kryminalnym. Nie bez znaczenia jest fakt, że zmiany te dokonały się w Portugalii, konserwatywnym kraju naznaczonym historią kilku dekad faszyzujących rządów, i w którym Kościół katolicki ma silny wpływ na politykę i życie społeczne.

Nowe podejście do problemu narkotykowego w Portugalii nie ogranicza się jedynie do prostej zmiany klasyfikacji posiadania narkotyków z przestępstwa kryminalnego na wykroczenie administracyjne, obejmuje też szeroki wachlarz takich działań jak prewencja i edukacja społeczna, zniechęcanie użytkowników do dalszego używania substancji psychoaktywnych, redukcja szkód, leczenie uzależnionych oraz pomoc w ich społecznej reintegracji.

Wbrew początkowym obawom krytyków nowej strategii, badania pokazują, że liczba użytkowników narkotyków w Portugalii nie tylko dramatycznie nie wzrosła, lecz wręcz w niektórych grupach zmniejszyła się. Dodatkowo zasadniczo spadła liczba zakażeń

POLITYKA_NARKOTYKOWA_W_PORTUGALII_Korzysci_wynikajace_z_dekryminalizacji_uzywania_narkotykow.pdf

W tym dziale zamieszczamy publikacje o uzależnieniu od substancji psychoaktywnych, polityce narkotykowej, redukcji szkód, lecznictwie. W sekcji z Raportami Rzecznika znajdziecie również opisy naszych wcześniejszych działań, m. in. Okrągłych Stołów, akcji i kampanii i in.