JUMP '93

Stowarzyszenie pacjentów

programów substytucyjnych

Artykuły i wywiady

Przedstawiamy nasze artykuły dot. uzależnień, polityki narkotykowej, redukcji szkód i lecznictwa oraz wywiady z osobami ze środowiska terapii i polityki narkotykowej.

List Marka Tyndalla, eksperta w zakresie zdrowia publicznego

2026-01-15

Przedstawiamy poniżej list Marka Tyndalla, eksperta w zakresie zdrowia publicznego (tłumaczenie DeepL)Link do oryginalnej publikacji:https://substack.com/inbox/post/183984557?fbclid=IwY2xjawPVhgBleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeeCT8v-USRALslIwPGWh2vLIMRIUx53afvRgf6MWsaU4gyfeYcfasR4XKkt8_aem__0BRqhuQ4CVJi0nYfKnHlATen list z przeprosinami wysyłam w imieniu światowej społeczności zajmującej się zdrowiem publicznym. Może się to wydawać trochę bezczelne

Czytaj »

Wywiad z Jackiem Charmastem dla portalu Pacjenci.pl

2025-10-10

Rozmowa Ewy Basińskiej z Jackiem Charmastem Zero-jedynkowe podejście do uzależnień – abstynencja albo nic – nie działa, twierdzi Jacek Charmast, terapeuta i prezes Stowarzyszenia Jump 93. Jego zdaniem dla większości przypadków skuteczniejsze jest

Czytaj »
magazyn na Temat – NoSmoking

„Potrzebujemy rozumnie stosowanego podejścia redukcji szkód” – Jacek Charmast w magazynie na:Temat

2025-07-18

Jest wiele zamieszania w rozumieniu redukcji szkód. W najbardziej elementarnym jej ujęciu redukcja szkód nie dąży do likwidacji uzależnienia, lecz krok po kroku wspiera użytkownika w odchodzeniu od bardziej szkodliwych form używania problemowej substancji, ku formom mniej szkodliwym. W przedmiotowym zakresie od palenia tytoniu ku przyjmowanej bezdymowo nikotynie. 

Czytaj »
Jacek Charmast – portret w plenerze

Bardzo się Państwo z MZ mylicie. Redukcja szkód działa

2025-05-30

14. kwietnia grupa ekspertów zajmujących się leczeniem uzależnień, znanych psychoterapeutów, lekarzy, szefów organizacji społecznych i placówek terapeutycznych dla osób uzależnionych przesłała Ministrze Zdrowia Izabeli Leszczynie i członkom Sejmowej Komisji Zdrowia swoje stanowisko odnoszące

Czytaj »
Ilustracja do wywiadu z "Polityki" – światła budynku na ciemnym tle

WYWIAD Z JACKIEM CHARMASTEM „STRACH NA DZIELNICY”

2021-09-01

Zapraszamy do lektury wywiadu Pawła Walewskiego z Jackiem Charmastem, prezesem Stowarzyszenia Jump’93. W Wywiadzie pt. „Strach na dzielnicy. Jak się pomaga osobom uzależnionym?” – o polskich fobiach i archaicznym systemie pomocy wykluczonym. PAWEŁ

Czytaj »

Materiały archiwalne

NIEPRAWIDŁOWOŚCI I DEFICYTY POLSKIEGO SYSTEMU POMOCY OSOBOM UŻYWAJĄCYM NARKOTYKÓW

Fotografia Jacek Charmast na konferencji autor: Jacek Charmast, koordynator Biura Rzecznika Praw Osób Uzależnionych, Prezes Stowarzyszenia JUMP 93

Przedmiotem tego opracowania jest zaprezentowanie najistotniejszych danych Raportu zawartych w jego drugiej części. Znajdziemy tam obszerny opis polskiego modelu pomocy, identyfikację wielu nieprawidłowości w jego działaniu, ale też wskazanie na dobre praktyki oraz na sposoby rozwiązania najważniejszych problemów. Raport stwierdza, że polski model pomocy daleko odbiega od optymalnego, mimo stosunkowo dobrze rozwiniętej infrastruktury i coraz lepiej wyszkolonych kadr terapeutycznych. Nie jest jednak podstawowym problemem systemu, jak się powszechnie uważa, niedostatek finansowania. Problemem takim jest niewłaściwa dystrybucja nakładów na pomoc i leczenie, skorelowana ze zjawiskiem wielopłaszczyznowej monopolizacji świadczeń.

MOŻLIWOŚĆ UŻYWANIA PRZETWORÓW KONOPI W CELACH MEDYCZNYCH A LECZENIE SUBSTYTUCYJNE

autorka: Marta Gaszyńska, wiceprezeska Stowarzyszenia JUMP93, lider środowiskowy, koordynator biura Stowarzyszenia JUMP93

Pierwsze wzmianki o medycznym zastosowaniu marihuany pochodzą z 2037 r. p.n.e, ze starożytnych Chin. Ówczesny cesarz i prekursor ziołolecznictwa napisał książkę o medycznym zastosowaniu konopi w leczeniu wielu schorzeń i chorób. Według tych tekstów, marihuana (konopie) była używana na zaparcia, reumatyzm, artretyzm i roztargnienie. Również w Egipcie można znaleźć o niej teksty. Starożytni Egipcjanie wierzyli w medyczne zastosowanie marihuany w onkologii. Przenieśmy się jednak w nieco mniej odległe czasy, na rodzime tereny. Jeden z bohaterów trylogii Sienkiewicza, Onufry Zagłoba, którego postać ucieleśniała ówczesny wizerunek szlachcica, również mówił o dobroczynnym działaniu konopi i oleju w nim zawartego.

BUPRENORFINA I ZASTOSOWANIE JEJ W LECZENIU PACJENTÓW PORADNI MONAR W KRAKOWIE

autor: Grzegorz Wodowski, socjolog i specjalista terapii uzależnień. Kieruje Poradnią MONAR w Krakowie, prowadzi zarówno programy redukcji szkód, jak i działania związane z leczeniem uzależnień.

Artykuł opisuje prowadzenie farmakoterapii buprenorfiną, jak również opowiada o doświadczeniach Poradni Profilaktyki i Terapii Uzależnień MONAR w Krakowie w leczeniu niskimi dawkami buprenorfiny pacjentów uzależnionych od opioidów.

POMOC UZALEŻNIONYM W POLSCE 

autor: Jacek Charmast, koordynator Biura Rzecznika Praw Osób Uzależnionych, Prezes Stowarzyszenia JUMP 93

Dlaczego każda rozmowa o narkomanii i narkotykach bywa tak trudna? Dlaczego debata na te tematy zamienia się najczęściej w plebiscyt, kto za narkotykami, a kto przeciw? Zasadniczo ścierają się w nich dwie perspektywy, pierwsza to narracja policyjno-rodzicielska, przyjmowana z rożnymi zastrzeżeniami przez ogół społeczeństwa.

„SZCZYPTA NASZEJ NADZIEI” 

autorzy: Jan Chrostek-Maj, Grzegorz Wodowski

Książka jest adresowana do pracowników i wolontariuszy ochrony zdrowia, zatrudnionych we wszystkich tego typu instytucjach bądź organizacjach i ma na celu zaprezentowanie podstawowej wiedzy na temat rezultatów leczenia substytucyjnego. Przykładem, który prezentujemy, jest głównie ośrodek krakowski – program metadonowy, jaki powstał w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym im. L. Rydygiera.

Mamy także nadzieję, że tą publikacją namówimy osoby pracujące w programach substytucyjnych do tego, aby promowały ten rodzaj leczenia wśród swych koleżanek i kolegów z innych obszarów służby zdrowia, dzieląc się z nimi swoimi małymi i dużymi sukcesami. To niezmiernie ważne, że będąc tak blisko naszych pacjentów, widząc i przeżywając wraz z nimi ich problemy – możemy stać „ambasadorami” leczenia substytucyjnego, możemy działać na rzecz zmniejszenia zakresu społecznego odrzucenia, jakie bezwzględnie towarzyszy naszym pacjentom. Ale żeby to robić skutecznie, powinniśmy się nauczyć dostrzegać pozytywne zmiany dziejące się w życiu osób leczonych metadonem. Być może wybór zaproponowanych przez nas tekstów będzie w tym choć trochę pomocny.

ZINTEGROWANE CENTRUM REDUKCJI SZKÓD 

autor: 


Dawid Chojecki jest starszym specjalistą ds. rehabilitacji w Krajowym Biurze ds. Przeciwdziałania Narkomanii, gdzie zajmuje się m.in. współpracą z organizacjami pozarządowymi, standardami i ewaluacją lecznictwa, redukcji szkód i postrehabilitacji. Koordynuje działaniami polskiego Systemu Wczesnego Ostrzegania o Nowych Substancjach Psychoaktywnych.

W roku 2011 Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii wyszło z inicjatywą i opracowało projekt Centrum Zintegrowanej Pomocy lub Zintegrowanego Centrum Redukcji Szkód i Ryzyka. Projekt został przedstawiony na corocznym spotkaniu realizatorów programów redukcji szkód i redukcji ryzyka (stacjonarne i uliczne programy wymiany igieł i strzykawek oraz „party working”) organizowanym przez Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii w dniach 19-20 grudnia 2011 roku i został pozytywnie oceniony przez praktyków działających w powyższych obszarach.

 

OGÓLNE ZASADY LECZENIA UZALEŻNIONYCH OD OPIATÓW 

autor: Jan Chrostek-Maj, dr. medycyny, lekarz specjalista medycyny pracy i psychiatrą. Publicysta w zakresie chemicznych uzależnień i substytucji. Członek Komisji KBPN  d/s programów substytucyjnych w Polsce. Konsultant psychiatrii Oddziału Toksykologii i Detoksykacji Specjalistycznego Szpitala im. Ludwika Rydygiera w Krakowie. Były kierownik programu metadonowego i b. adiunkt Kliniki Toksykologii UJ w Krakowie.

Leczenie substytucyjne metadonem zostało uznane w Polsce jako równorzędna metoda lecznicza uzależnienia od opiatów/opioidów na równi z innymi, jednakowoż musi ono być zorganizowane na specjalnych warunkach. Substytucję trzeba zastosować zawsze po stwierdzeniu głębokiego, długotrwałego uzależnienia od dożylnego podawania opiatów/opioidów i po uzyskaniu zgody pacjenta.

 

Optymalny model pomocy dla osób uzależnionych od substancji psychoaktywnych innych niż alkohol – na podstawie polskich doświadczeń

autorka: Małgorzata Maresz

W rozdziale prześledzona jest w krótkim zarysie polska droga wiodąca do obecnie funkcjonującego modelu przeciwdziałania narkomanii w zakresie leczenia i rehabilitacji osób uzależnionych, bądź nadużywających środków odurzających innych niż alkohol. Następnie przedstawione są mocne strony i mankamenty tego modelu oraz podejmowane starania w kierunku pożądanego rozwoju pomocy osobom z problemem narkotykowym wraz z przeszkodami na jakie starania te napotykają.

GRUŻLICA, HIV, UZALEŻNIENIE OD NARKOTYKÓW 

Fragment książki dra Marka Beniowskiego – rozdział I. „Leczenie gruźlicy u uzależnionych i HIV, historycznie i dzisiaj”:
Chorobę powodują prątki gruźlicy, które należą do Gram (+) tlenowców. Mają kształt cienkich pałeczek, prostych lub lekko zgięte. Są kwasooporne, zasadooporne, alkoholooporne. Należą do rodzaju Mycobacterium; znaczenie mają cztery typy prątków: Mycobacterium bovis, Mycobacterium avium Mycobacterium microti i Mycobacterium tuberculosis. Są to gatunki bezwzględnie chorobotwórcze, nazywane prątkami typowymi. Oprócz nich występują tak zwane prątki atypowe, które mogą być warunkowo chorobotwórcze.

W SPRAWIE AMBULATORYJNEGO LECZENIA UZALEŻNIEŃ KILKA SŁÓW Z PUNKTU WIDZENIA PSYCHOTERAPEUTY

autorka: Mirosława Straburzyńska

Jeśli jesteśmy zgodni wszyscy, że uzależnienie od środków psychoaktywnych jest chorobą i jako taka wymaga specjalistycznego leczenia, to automatycznie musimy zgodzić się na to, że powinny tu obowiązywać te same standardy w udzielaniu świadczeń zdrowotnych jak w przypadku każdego innego postępowania leczniczego wobec osoby chorej. Założenie to mieści się w opisie udzielania specjalistycznych świadczeń zdrowotnych rekomendowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

I tak w Vademecum 2011 świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w rozdziale „Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień” czytamy:
Świadczenia opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień skierowane są do osób z zaburzeniami psychicznymi oraz do osób uzależnionych i ich rodzin. W zależności od potrzeb i stanu pacjenta leczenie prowadzone jest ambulatoryjnie, w oddziałach dziennych lub szpitalnych.

PORADNIA CZY OŚRODEK?

autor: Robert Rutkowski

Długoterminowe leczenie 12-24 miesięcy. Dlaczego tyle? – Uzależnienie od opiatów, a w szczególności od heroiny cechuje się bardzo silnym uzależnieniem fizycznym, psychicznym oraz środowiskowym. Problem uzależnienia fizycznego, czyli tzw. zespołu abstynencyjnego rozwiązuje się w formie cyklu detoksykacyjnego i trwać może maksymalnie do dwóch tygodni. Leczenie uzależnienia psychicznego zajmuje już dużo więcej czasu, bo nawet do 24 m-cy i najskuteczniejszym środkiem zaradczym jest terapia. Uzależnienie środowiskowe to kwestia rozwiązywana w tzw. readaptacji, która powinna się odbywać w miejscu funkcjonowania pacjenta. Każdy człowiek produkuje w swoim mózgu tzw. hormony szczęścia, czyli endorfiny. Są to neuroprzekaźniki, których obecność w krwioobiegu dostarcza nam wiele przyjemności, a nawet rozkoszy. Konstrukcja chemiczna endorfin jest bardzo podobna do składu heroiny.

PRZEMOC W TERAPII

autorka: Małgorzata Maresz

Rozdział ten poświęcony jest nadużyciom na jakie narażone bywają w Polsce osoby uzależnione od nielegalnych środków psychoaktywnych w momencie kiedy szukają pomocy terapeutycznej. Refleksje poniższe oparte są na obserwacji dokonanej w latach 2006 – 2009 podczas opracowywania standardów opieki zdrowotnej będących podstawą systemu akredytacji placówek leczenia uzależnień oraz na Raporcie Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka nt. przestrzegania praw człowieka w ośrodkach leczenia stacjonarnego dla narkomanów z 2010 r.

NIEPRAWIDŁOWOŚCI I DEFICYTY POLSKIEGO SYSTEMU POMOCY OSOBOM UŻYWAJĄCYM NARKOTYKÓW 

autor: Jacek Charmast, koordynator Biura Rzecznika Osób Uzależnionych, Prezes Stowarzyszenia JUMP 93

Przedmiotem tego opracowania jest zaprezentowanie najistotniejszych danych Raportu zawartych w jego drugiej części. Znajdziemy tam obszerny opis polskiego modelu pomocy, identyfikację wielu nieprawidłowości w jego działaniu, ale też wskazanie na dobre praktyki oraz na sposoby rozwiązania najważniejszych problemów. Raport stwierdza, że polski model pomocy daleko odbiega od optymalnego, mimo stosunkowo dobrze rozwiniętej infrastruktury i coraz lepiej wyszkolonych kadr terapeutycznych. Nie jest jednak podstawowym problemem systemu, jak się powszechnie uważa, niedostatek finansowania. Problemem takim jest niewłaściwa dystrybucja nakładów na pomoc i leczenie, skorelowana ze zjawiskiem wielopłaszczyznowej monopolizacji świadczeń.

Pobierz pdf » 

MOŻLIWOŚĆ UŻYWANIA PRZETWORÓW KONOPI W CELACH MEDYCZNYCH A LECZENIE SUBSTYTUCYJNE

autorka: Marta Gaszyńska, wiceprezeska Stowarzyszenia JUMP93, lider środowiskowy, koordynator biura Stowarzyszenia JUMP93

Pierwsze wzmianki o medycznym zastosowaniu marihuany pochodzą z 2037 r. p.n.e, ze starożytnych Chin. Ówczesny cesarz i prekursor ziołolecznictwa napisał książkę o medycznym zastosowaniu konopi w leczeniu wielu schorzeń i chorób. Według tych tekstów, marihuana (konopie) była używana na zaparcia, reumatyzm, artretyzm i roztargnienie. Również w Egipcie można znaleźć o niej teksty. Starożytni Egipcjanie wierzyli w medyczne zastosowanie marihuany w onkologii. Przenieśmy się jednak w nieco mniej odległe czasy, na rodzime tereny. Jeden z bohaterów trylogii Sienkiewicza, Onufry Zagłoba, którego postać ucieleśniała ówczesny wizerunek szlachcica, również mówił o dobroczynnym działaniu konopi i oleju w nim zawartego.

Pobierz pdf »

BUPRENORFINA I ZASTOSOWANIE JEJ W LECZENIU PACJENTÓW PORADNI MONAR W KRAKOWIE 

autor: Grzegorz Wodowski, socjolog i specjalista terapii uzależnień. Kieruje Poradnią MONAR w Krakowie, prowadzi zarówno programy redukcji szkód, jak i działania związane z leczeniem uzależnień. Redaktor pisma o tematyce narkotykowej MNB.

Artykuł opisuje prowadzenie farmakoterapii buprenorfiną, jak również opowiada o doświadczeniach Poradni Profilaktyki i Terapii Uzależnień MONAR w Krakowie w leczeniu niskimi dawkami buprenorfiny pacjentów uzależnionych od opioidów.

Pobierz pdf » 

NIEPRAWIDŁOWOŚCI I DEFICYTY POLSKIEGO SYSTEMU POMOCY OSOBOM UŻYWAJĄCYM NARKOTYKÓW 

autor: Jacek Charmast, koordynator Biura Rzecznika Osób Uzależnionych, Prezes Stowarzyszenia JUMP 93

Przedmiotem tego opracowania jest zaprezentowanie najistotniejszych danych Raportu zawartych w jego drugiej części. Znajdziemy tam obszerny opis polskiego modelu pomocy, identyfikację wielu nieprawidłowości w jego działaniu, ale też wskazanie na dobre praktyki oraz na sposoby rozwiązania najważniejszych problemów. Raport stwierdza, że polski model pomocy daleko odbiega od optymalnego, mimo stosunkowo dobrze rozwiniętej infrastruktury i coraz lepiej wyszkolonych kadr terapeutycznych. Nie jest jednak podstawowym problemem systemu, jak się powszechnie uważa, niedostatek finansowania. Problemem takim jest niewłaściwa dystrybucja nakładów na pomoc i leczenie, skorelowana ze zjawiskiem wielopłaszczyznowej monopolizacji świadczeń.

Pobierz pdf

Publikacje organizacji międzynarodowych i krajowych dot. polityki narkotykowej, dekryminalizacji w różnych krajach, organizacji lecznictwa itp.

Przejdź ↓

Artykuły naukowe, broszury i inne publikacje dot. zakażeń i leczenia hiv i aids.

Przejdź ↓

Budowa strony sfinansowana przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię z Funduszy EOG i Funduszy Norweskich w ramach Programu Aktywni Obywatele – Fundusz Regionalny

©2025 Stowarzyszenie Jump ’93 | Designed by: Jarosław Chajneta

Powered by  Zgodności ciasteczek z RODO
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.